Sabah rutini: 7 adımlık kontrol listesi

Yedi buçukta evde üç kişi birden konuşuyor. Çocuk çorabını arıyor, siz saate bakıyorsunuz, kahvaltı masada duruyor. Kapıdan çıkarken kimse kimseye iyi bir şey söylememiş oluyor ve gün ikiniz için de böyle başlıyor.

Çoğu evde sorun sabahın kendisi değil, sabaha bırakılan iş sayısı. Aşağıdaki yedi adım bu sayıyı azaltmak için. Hepsini birden kurmayın; ilk hafta ikisini seçin.

Kavganın çoğu akşamdan başlıyor

Çocuklar sabah yavaştır. Bu bir inat değil, uyanma biçimi: küçük çocukta uykudan tam olarak çıkmak yirmi dakikayı buluyor. O yirmi dakikada art arda verilen komutlar (“kalk, giyin, otur, ye, geç kaldık”) çocukta karşılık bulmuyor. Sizde ise ses yükseliyor.

İkincisi, sabah verilen her karar zaman yiyor. Hangi tişört, hangi ayakkabı, çantaya ne girecek, bugün beden dersi var mı. Aynı kararlar akşam verildiğinde sabah on beş dakika kısalıyor.

Bir de uyku var. Okul çağında gecelik uykunun kısalması yalnızca uyanmayı zorlaştırmıyor; gün içindeki dikkati ve duygu düzenini de etkiliyor. Uyku düzeni sayfasında hangi uyanmaların beklenebilir olduğunu, hangilerinin yakından bakmayı gerektirdiğini yazdık.

Sabahı düzeltmenin en kısa yolu sabaha dokunmamak. Akşam yedide verilen kararlar, yedi buçuktaki kavgayı bitiriyor.

Yedi adım

1. Akşamdan hazırlayın. Kıyafet sandalyenin üstünde, çanta kapının yanında, matara dolu. Sabah ne kadar az karar verilirse evden o kadar çabuk çıkılıyor.

2. Uyanma saatini sabitleyin. Hafta sonu dahil, en fazla bir saat kayma. Beden aynı saate alıştığında uyandırmak bir kişinin görevi olmaktan çıkıyor.

3. Sabah ekran açılmasın. Televizyon da, tablet de. Açılmış bir ekranı kapatmak çocuğu uyandırmaktan zor ve çıkış saatini kaçırtan şey çoğu zaman bu oluyor.

4. Kahvaltıyı iki seçeneğe indirin. İkisi de hazır olsun. “Ne yersin” sorusu sabah bir pazarlığa dönüşüyor; masaya oturan çocuk hiç değilse bir şey yiyor.

5. Çıkış saatini görünür yapın. Beş yaşındaki çocuk “on dakikamız var” cümlesini anlamıyor. Duvara asılan bir kâğıt saat ya da kum saati, aceleyi sizin sesinizden alıp bir nesneye veriyor.

6. Son beş dakikayı önceden söyleyin. “Beş dakika sonra ayakkabı.” Çocuklar işin bitmesini değil, aniden bitirilmesini zor buluyor. Haber verilen geçişte direnç azalıyor.

7. Kapıda kısa vedalaşın. Aynı cümle, aynı süre, arkanıza bakmadan. Uzayan veda çocuğu rahatlatmıyor; ayrılığı büyütüyor. İlk iki hafta yazısında bu anı ayrıntılı anlattık.

Listeyi duvara asın, çocuk çizsin

Yedi maddeyi bir kâğıda yazın ve buzdolabına ya da çocuğun odasının kapısına asın. Okuma bilmeyen çocuk için maddeleri resim yapın: yatak, diş fırçası, tişört, tabak, ayakkabı, kapı. Çizimleri çocuk yaparsa liste onun listesi oluyor ve sabah sizin yerinize kâğıt hatırlatıyor.

Bir hafta sonra hangi maddede takıldığınıza bakın. Genellikle tek bir madde tüm sabahı bozuyor; onu düzeltmek yedisini birden kurmaktan kolay.

Ne zaman başvurulur

Yeni bir düzenin oturması iki üç hafta sürüyor; ilk günlerdeki aksamalar bunun parçası. Ama rutin kurulduğu hâlde sabahlar üç haftadan uzun süredir ağlamayla, karın ağrısıyla ya da kusmayla geçiyorsa, mesele artık sabah düzeni değil. Aynı şey uyku için de geçerli: her akşam uykuya geçiş bir saati aşıyor, çocuk gece birçok kez uyanıyor ya da gündüz sınıfta dalıyorsa bunu ayrıca ele almak gerekiyor.

Görüşmede önce iki haftalık bir kayıt istiyoruz: yatma saati, uyanma saati, sabah ne olduğu. Çoğu zaman tablo o kayıtta görünüyor. Ardından akşam rutinini, ekran saatini ve çıkış saatini birlikte yeniden kuruyoruz; sabahın yükü ebeveynin kendi telaşından geliyorsa ebeveyn danışmanlığı bunun için var.

Denediğiniz hâlde değişmiyorsa randevu sayfasından yazın. Bir haftalık sabah notunuzu getirmeniz ilk görüşme için yeterli.